Thoraya Ahmed Obaid FNUAP ukana Directora Ejecutiva irpirina qhananchapa Día Internacional de la Juventud uka uruna - Llump’aqa phaxsi 12, 2010

Jichha uru, taqi marka Wayna Tawaqunakana Urupakipana jallalltha,  jupanakaxa sapa urusa amtanakapa phuqhasiñapatakiwa wakisirinaka thaqaskapxi. Aka uraqpachanxa 1.800 millón jaqixa 10 maranita 24 marankamapxiwa, ukhamäpanxa jupanakawa taqikuna yatiña munasaxa taqikuna lurañana ch’amanchaña munapxaraki. 

Yaqhipa wayna tawaqunakaxa qhipa urutakiskapxiwa sapxiwa, ukhampachasa jichhata uksaru, jicha uruta uksaruxa jupanakawa taqikuna irpxarupxañapa. Wayna tawaqunakaxa irpaña p’iqicht’aña yatipxarakiwa. VIH usu juk’ampi jani utjañapatakixa jupanakawa nayraqatankapxi, jupanakana yanapt’apa utjipanwa 21 Africa markatuqinkirinakaxa 15 phisqani markana SIDA usu jani utjañapatakixa ch’amanchapxaraki. Wayna tawaqunakaxa machaqa tecnología apnaqasawa mayacht’asiskapxi, taqikuna uñstayasasa qhananchanakampiwa ch’amanchaskapxi. Jutiri XXI pataka maratakixa chacha warmi sarnaqasiña uñakipasaxa mä khuskhaki yanapt’asiñatakiwa ch’amanchaskapxi.

Ukata, niya walt’añanaka utjipansa, jani walt’añanakaxa utjaskarakiwa. Jichha urunakaxa, niya chikata wayna tawaqunakaxa 2 dólar qullqimpiwa, jani utjirini taypina qamasiskapxi. Niya 100 millón wayna tawaqunakaxa janiwa yatiña utaru yatiqañataki mantapxkiti. Sapa maraxa, 15 millón jisk’a imillanakaxa wawaniwa uñjasiskapxi; sapa patakatxa 40 ukjarakiwa 15 maranita 24 marankamaxa VIH usumpi katutaxa aynacht’askapxarakixa. Aka uraqpachanxa, qullqita irnaqaña janiwa jikipxkiti, irnaqaña jikirinakasa sinti qhurumpi irnaqayataxa janiwa wakisiri paylla katuqaña yatipxkiti.

Jichha maranakaxa wayna tawaqunakaxa sinti waljanipxiwa, ukhampachasa jupanakatakixa askinakaxa janiwa utjkiti. Wayna tawaqunakaxa, qhanpacha tawaqunakaxa, juk’ampi jisk’achatawa uñjasipxi. Jichhaxa wayna tawaqunakana Taqi Markanakana urupa amtaskasaxa, jupanakaruxa juk’ampi yanapanakaxa utjpana satarakiwa.

UNFPAukhamaraki Fondo de Población de las Naciones Unidas tantachawinxa, wayna tawaqunakaxa irpiri p’iqinchiri tukupxañapatakiwa ch’amanchaskapxtha. Yatichawinaka utjayasawa jupanakaru yanapt’askapxtha, taqichiqana k’umaraki wawanipxañapataki, VIH usuta jark’aqañampiwa, wayna tawaqunakaruxa yanapt’askapxtha. Kullakanakaru yanapt’añatakixa juk’ampiwa ch’amanchasiskapxtha, jupanakatakixa jisk’achaña jani utjañapatakiwa yanapanaka wakichayaskapxaraktha.

Jichha uruxa, Día Internacional de la Juventud aka uraqpachana Wayna Tawaqunakana Urupa amtkasa, México markana  Conferencia Mundial de la Juventud janïra qalltkipana, marka irpiri político jupanakaruxa wayna tawaqunakaru ch’amanchapxpana satawa. Marka irpirinakarusa ukhamaraki, wayna tawaqunakampi aruskipapxpana, ukhamataki markanakapana nayraqataru sartañaxa utjani. Declaración del Milenio ukana Objetivos de Desarrollo del Milenio amtanakapa phuqhasiñapatakixa chuymani jaqinakaxa wayna tawaqunakasa jani ch’axwa utjañapataki askina jakasiñatakixa mayacht’asipxañäni.

Share/Save