Jank’aki wakisirinaka

¿Chiji utjipana UNFPA ukaxa kunsa luri?

Chiji utjipanxa UNFPA ukankirinakanaxa jaqi masisaru yanapt’añatakixa, chacha warmiru janapt’añataki, k’umara wawanipxañapataki, warminakaru wakiskiri yanapt’atañatakiwa wakicht’asipxi.

¿Chiji utjipanxa warminakaxa kunjama jani walt’añsa uñjasipxi?

  • Kunaymana t’aqhisiyata, wawaniptayata, jisk’achata chhuxrinchatawa uñjasipxi.
  • Wawani uñjasisa jani wawani uñjasisasa VIH usu katupxaspa.
  • Jani munkasawa wawaniptaspa.
  • Usuriptasasa jani ukaxa ususxasasa jani walt’añanakawa utjaspa.
  • Jani jilsuña tukuykipana wawachasispa jani ukaxa akatjamata usuchjasispa.
  • Jani wakiskiri qullirinakawa qullaña yanapxaspa.

¿Kunampisa yanapt’apxtha?

Jani walt’aña utjipana warminakataki yanapt’anaka wakichayañaxa wali wakiskiriwa.

  • warminakataki imilla wawanakataki jani juk’ampi chiji utjañapatakiwa ch’amanchapxtha, chijinaka janïra utjkipana jupanakpachpa wakicht’ayasipxañapatakiwa ch’amanchapxtha (chhujlla utanaka wakichayasa, aski amtanakana amuyt’asa, waxt’anaka taqiniru churañataki, juk’ampinaka).
  • Aski yänakani wayaqa churapxtha, wawaniñataki q’umanchasiñanaka, warminakaxa jani aynacht’apxañapataki, aliqata jani wawaniptapxañapataki, wawa lurasa VIH usu jani katupxañapatakiwa taqi ukanaxa.
  • Amanuta wawaniptayata warminakaxa, suma qullirimpi qullayasiñapatakiwa yanapt’apxtha.
  • Wawachasirinakaruxa kit de partoyanapa,  wawachayirinakaru jani ukaxa qullirinakaru, ukhama chiji taypina usuri warminakaxa jani t’aqhisisa ususipxañapatakiwa yanapapxtha.
  • Chijiru puriri markachirinakaruxa anticonceptivo ukanakxa inakiwa churapxtha, chachanakasa warminakasa jani wawaniñataki uchasipxañapataki, jani usu apkatasipxañapataki, VIH ñanqha usu jani katupxañapatakiwa.
  • VIHusu jani katupxañapatakixa kunaymana yatiyawinakampiwa ch’amanchpxtha.

Saluduksatuqina irnaqirinakaruxa kit de profilaxis posterior a la exposición sutini yänak churapxtha, ukatxa ch’amampiki amanuta wawaniptayirinakaxa VIH usu jani katupxañapataki, taqi ukaxa jani jark’aqasisa wawa jathasirinakana jani llakiru puripxañapatakiwa.

Jani walt’añankirinakataki aski iwxanaka

  • Jani wawaniñataki yänaka apnaqsta ukaxa, janiwa armasiñamaki. Wawa luraña taypi jani usu katuñataki, jani wakiskipana akatjamata jani wawaniptañatakixa, jark’aqasiña yänaka uchasipxañamapuniwa.
  • Sinti chhuxrinchjata usuchjataxa, yanapt’a mayisaxa jucha aytiriru yatiyañamapuniwa.

Jani jark’aqasisa wawa jathasipxsta, jani ukaxa ch’amampiki jani munkiri wawa lurataxa, anticonceptivo ukxa jank’akiwa janïra 72 uruyt’a pasakiptkipana umantasma. Uka qullxa salud utana irnaqiriruwa mayisma.

Cronología de desastres