Mbaesusere oñavaeyave, mbaepako UNFPA oyapo?

Mbaesusere oñevaeyave, UNFPA oyapovae jaeko oñemboyupavoyave oï ñembori omeevaerä, mbaetitako iñakañi oyeparavikivaerä generoregua, salud sexual jare reproductivaregua jokoräiñovi opaño mbaembae kuñareta oeka ñembori oñemee chupevaerävae.

Mbaesusere oñevaeyave, mbaenunganungapepa kuñareta täta oñemojëgua?

• Oñapo mbaeñuvangaretape, erëiko oasayepembaevae jaeko kiareta oipota opoko jesevae, omombaerasivae jare ñeeasikaturupi ombaeñuvanga jesevae.
• Jokoräiñovi yavaiäeteiko oñevae chupe mbaerasi mbia ndive oyopisiko jekopegua, jaema jokoropi jëguaviko oipisivaerä  mbaerasi VIH jeivae.
• Yavaiäyae ipuruavaerä ipiakotiäreve.
• Ipuruayave aiveteiyaeta oiko jare imembi oavaerä tätarupi yavaita chupe.
• Ipueretavi ndei tëi imembi ia oñevae mbove oa aniramo imembi okuata opaño kiye oñevae chupe jekopegua.
• Imbaerasiyave, oipotagueñoma oñangarekota jese, mbaetitako ipokietevae.

Mbaepa oyeapota?

Mbaesusere oñevaeyave, jaeko mbaraviki ñemboripegua oïvae oñemeeyave, toyeapo jokuae kuñaretape añeteteguevae ñembori.

• Oyeapokavivoiko ñemongeta jare mbaravikireta ipuerevaerä ikavirupi oñemee ñembori kuña jare kuñatairairetapevae, oñemboyupavovaerä opaño ñembori oñemeeta chuperetarevaeregua mbaesusere oñevaeyave (ketiko ñoguinotavae, mbaraviki yupavoregua, keräitako ñembori oñeimaevaeregua jare irüirüye).

Oñemeetako chupereta jepimbaereve metei mbaeriru bolso dignidad jeivae jaema jokope oïta opaño mbaembaereta ipuerevaerä oyekiayoe jare tekoroïsa yopisi jare ñemoñakatuvaeregua oyeporuvaerä,  ikaviko oyeanduvaerä yoguireko, aguiyevaerä ipurua ipiapotambaereve, oyopisikoyave mbiandive aguiyevaerä ova jese mbaereasi, jarevi oñeanduvaerä VIHgui.

• Oñemeevi opaño tembiporureta kuñareta imembi oakavivaerä,  kuae tembiporureta oñeme jokuae ipoki michia oitivaeretape jare tekoroïsareguaretape ipuerevaerä ikavirupi oparavikireta michia oa pegua mbaesusere oñavaeyave.

• Opaete tëtaiguaretape oñererokuaveëvi mbaesusere oñevaekoyave jokuae moareta yekuakupegua jepimbaereve, jokoräiñovi oñemeeta kuña jare kuimbaepe imbae ombojiruvaerä oyougui oyopisikoyave,  echa jokuaeko omborita oyeopia jokuae ipiapotambaereve ipuruatatëivaegui, jokoräiñovi oyopisikoyave aguiyevaerä ombova oyoereta jarevi mbaerasi jare VIH

• Oyeapota opaño ñeemoeräkua jare moromboereta ipuerevaerä kuña jare mbiandive oyopisiyave oñeandu mbaerasi VIH jeivaegui.

• Oñemeevi tekoroïsaregua oparavikivaeretape opaño tembiporu jokuae

 Kit de profilaxis posterior a la exposición jeivae, echa jokuaeko oyopiata aguiyevaerä  VIH ova irüvaere, oimeyave kuñareta jetere oyeapo mbaeñuvanga jokuae violencia sexual jei chupevae, jokoräiñovi mbaetireve iyeopia oiporu oyopisiko mbiandive aniramo mbaetiko yave oiporukavi opaño mbaembaereta aguiyevaerä ipurua.

Ñemongeta romee koräi oyeapoyave mbaraviki ñembori imambaepegua oñemeevae

• Oñepoanorambueve oï aguiyevaerä ipuruaguirave, aguiyetako jesareiño jare iñakañi oiporu jokuae iyeopiaka.  Oiporutakojokuae  mbae yeopiaka, echa jayave ngaraa  imbaerasi opita jare ngaraavi ipurua opita ipiakotiäreve.

• Oimekoyave mbaeñuvanga ndekoti, eka ñembori jare eñeapo jokuae teko oyapovaere.

• Javoiko reasa mbiandiveyave mbaetireve reiporu yeopiaka, aniramo oñuvangako ndereyave kiareta, jeu jokuae moa aguiyevaerä ndepurua, erëiko aguiyetako reärombate jaeko reuta 72 horarupiño oasaguire nendive tekopichïi, oasayave jokuae arajai ngaraamako ikavi.  Jare ipuerevi reka ñembori jokuae tekoroïsare oparavikivae köi oï ndeguivaepe.